امروز یکشنبه ۹ بهمن ۱۴۰۱

مشکلات و چالش های فرآروی تولید و صادرات زغال سنگ در کشور

دبیر انجمن زغال سنگ ایران: کشور ما از نظر ذخایر یک کشور متوسط است، ذخیره زمین شناختی ما حدود ۱۴ میلیارد تن ذخیره زمین شناختی زغال سنگ برای ایران پیش بینی شده است.
کد خبر: 18244
زمان انتشار: ۱۴ آذر ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۸ بعد از ظهر -
77 بازدید

به گزارش تجارت معدن و فولاد :  رادیو اقتصاد در برنامه ی تابلوی واردات در گفتگو با آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران به موضوع وضعیت ذخایر زغال سنگ در کشور پرداخت. جزئیات این گفتگو به شرح ذیل می باشد:

مجری: چه میزان ذخایر زغال سنگ در کشور ما موجود است؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: کشور ما از نظر ذخایر یک کشور متوسط است، ذخیره زمین شناختی ما حدود ۱۴ میلیارد تن ذخیره زمین شناختی زغال سنگ برای ایران پیش بینی شده است.

مجری: یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تن هم استخراج کردیم درست است؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: خیر یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تن ذخیره اکتشاف شده قطعی داریم.

مجری: علیرغم این که این توانمندی بالقوه در کشور ما وجود دارد، چرا به فعل نمی شود و ما همچنان شاهد واردات زغال سنگ هستیم. ما امروز می خواهیم بیشتر بپردازیم به توانمندی ها و این غیرقابل اجتناب است که وقتی می پردازیم به توانمندی هایی که در این حوزه وجود دارد به مشکلات و چالش های پیش روی زغال سنگ هم نپردازیم.

چرا با وجود مصارف بسیار زغال سنگ در دنیا و حتی در کشور خودمان سیاست های راهبردی در این حوزه در کشور نسبت به دنیا متفاوت است؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: کشور ما با این ذخایر با توجه به این که منبع اصلی تامین انرژی در کشور ما زغال سنگ نیست و گاز است می تواند یک صادر کننده زغال سنگ قابل توجه باشد در منطقه، با توجه به ذخایر، ولی در حال حاضر سالیانه حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار تن مصرف زغال سنگ است در کشور ما و حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن تولید می شود در معادن و یک و نیم میلیون تن هم متاسفانه متاسفانه متاسفانه وارد می شود.

مجری: ترکیه ۷۰ میلیون تن در سال تولید می کند ما از آن ها چه کم داریم؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: دقیقا، چون منبع اصلی انرژی در ترکیه زغال است طبیعتا کشورش روی زغال سرمایه گذاری کرده است.

مجری: از طرف دیگر قیمت گاز ۶ برابر زغال سنگ است و این در تولیداتی که صنایع مختلف و وابسته به زغال سنگ دارند تاثیر مستقیم دارد و نهایتا قیمت تمام شده را کاهش خواهد داد در صورتی که از زغال سنگ استفاده شود.

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: دقیقا این طور است یعنی منطق ایجاد می کند جا هایی که داریم از گاز استفاده می کنیم آن را صادر می کنیم به جایش زغال استفاده کنیم حتی اگر شده زغال را وارد کنیم، چون قیمت زغال خیلی انرژی ارزان تری است، اما چرا به چنین شرایطی افتادیم. تقریبا در دو دهه اخیر زغال سنگ در کشور ما به شدت مغفول مانده و قیمت گذاری هایی که در ارتباط با زغال سنگ شده یک جور هایی قیمت گذاری های نیمه تکلیفی است یعنی دست معدن دار باز نیست مثل بقیه معادن و بقیه اصناف که کالایی را که تولید می کند بتواند با هر قیمتی بفروشد و چون قیمت تکلیفی است متاسفانه قیمت تکلیفی را به صورت مصنوعی پایین نگه داشته اند و قیمت پایین عملا موجب شده که سرمایه گذاری در حوزه زغال سنگ غیراقتصادی باشد. در حال حاضر امروز که خدمت شما هستم قیمت یک تن زغال سنگ سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است در حالی که همین زغال را فولادساز وارداتی اش را تنی ۱۲ میلیون تومان دارد هزینه می کند برای واردات، ببینید چند برابر، یعنی یک جنسی است که کاش قیمت خارجی ارزان تر بود می گفتیم به خاطر ارزان تری سراغ آن می رود، ولی تقریبا سه برابر داخلی، قیمت وارداتی است، ما جلسات متعددی داشتیم با آن ها گفتیم نمی گوییم قیمت زغال را شما برابر قیمت جهانی کنید، ولی اگر ۴۰ درصد روی قیمت زغال بگذارید ما تعهد می دهیم ۴۰ درصد تولیدمان را بالا ببریم و بخشی از واردات را تامین کنیم، ولی با توجه به این شرایطی که وجود دارد و این قیمت زغال متاسفانه چندسال است تولید زغال رشدش منفی است الان عمده بحث، معدن زغال سنگ هم به این شکل است که شما یک بستر را آماده می کنید ۴۳ سال طول می کشد تا آن ذخیره را برداشت کنید، الان عمده معادن دارند استخراج از ذخایری انجام می دهند که سال های گذشته آماده کردند، ولی الان آماده سازی جدید با این قیمت دیگر صرف نمی کند و طبیعتا آماده سازی جدید هم انجام نمی دهند و با این روند ما در آینده نزدیک وارداتمان خیلی بیشتر خواهد شد.

زمانی کل واردات ایران حول و حوش تقریبا ۱۵ درصد مصرف زغال سنگ بود که آن هم یک سری مارک های کیفی بود که در ایران تولید نمی شد و از خارج وارد می کردند و در آن دوره برنامه این بود که بخشی از زغال را صادر کنند و بخشی وارد کنند مارک هایی که در ایران تولید نمی شد، ولی متاسفانه الان سیل بسیار وحشتناک واردات همین جور می آید و هیچ حمایتی هم از این صنعت نمی شود و عملا کارگر معدن زغال سنگ که در عمق ۵۰۰-۷۰۰ متری کار می کند در آن شرایط مشقت بار این کارگر باید یارانه بدهد به فولادساز که فولادساز زغال ارزان دستش بیاید در حالی که اگر این زغال دستش نیاید باید با قیمت ۱۲ میلیون تومان از خارج وارد کند سیاست گذاری اگر در جهت واقعی شدن قیمت حرکت کند کشور ما توانایی دارد تا ۲۵ میلیون تن هم تولید زغال سنگ داشته باشد.

امروز یک جلسه ای داشتیم حدود تقریبا یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن پروژه جدید تولید زغال سنگ الان ۴-۵ سال شروع شده، ولی متاسفانه، چون قیمت ها پایین است همه این پروژه ها خوابیده و همه می گویند اگر با این شرایط پروژه را تکمیل کنیم صرف نمی کند و زیانمان بیشتر می شود و همین الان متوقف کنیم بهتر است تا این که به تولید برسیم و بخواهیم زیان دهیم.

مجری: در فرمایش شما چند نکته بود، ابتدا این که شما می فرمائید چند پروژه است که سه چهارسال است شروع شده، اما همچنان توفیقی در انجام آن حاصل نشده، یک گزارشی خواندم و یک صحبتی شما داشتید با یکی از خبرگزاری های اقتصادی در یک سایت اقتصادی که آن جا سال ۹۸ فرمودید حدود سه سال آینده شاهد جهش خواهیم شد و دورنمای روشنی از زغال سنگ ترسیم کرده بودید، با توجه به اتفاقات اخیر و واردات زغال سنگ و فرمایش اخیر شما، معلوم است که آن دورنما محقق نشده به آن روشنی و اتفاق نیفتاده است، یک مورد دیگر هم که فرمودید حدود یکی دو دهه است که زغال سنگ متاسفانه مغفول باقی مانده در زنجیره تولید، خاطرم آمد که حدود دهه ۸۰ تصمیم بر این گرفته شد که پای بخش خصوصی به حوزه زغال سنگ باز شود و این که ما امیدوار بودیم که اگر بخش خصوصی بیاید و سرمایه گذاری این جا انجام دهد اتفاقات بهتری خواهد افتاد، می خواهم بدانم ما الان احیانا دچار مشکلات به جای خصوصی، خصولتی احیانا شدیم در زغال سنگ که مغفول باقی مانده و نکته دوم که وقتی فولاد که عمده خریدار زغال سنگ و وارد کننده آن به کشور و ارزبری آن چنانی هم دارد این محصول در حالی که ما توانمندی داریم ترجیح می دهد که ۴ برابر بیشتر از قیمت زغال سنگ داخلی، خارجی را وارد کند که برای خودش هم قیمت تمام شده مقرون به صرفه نخواهد بود درست است؟ این صحبت هایی که انجام می شود که کیفیت زغال سنگ های خارجی نسبت به داخلی بهتر و مرغوب تر است را تائید می فرمائید یا خیر؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: من بحث خصولتی را خدمتتان عرض کنم، نه الان ما زغال سنگ دولتی نداریم مطلقا، منتها یک خطایی در واگذاری معادن زغال سنگ های دولتی به وقوع پیوست آن خطا هم این بود که این معادن را به جای این که پروانه بهره برداری اش را از طریق مزایده با تشریفات قانونی به بخش خصوصی واگذار کنند معادن زغال سنگ را اجاره دادند، زغال سنگ سودی ندارد که طرف تولید کند بعد اجاره ای هم بخواهد به شرکت دولتی بدهد.

مجری: در واقع باز پای دولتی ها وسط است و می شود گفت خصولتی

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: دقیقا، در ارتباط با کیفیت ببینید ما زغال سنگ خوب و بد نداریم، زغال سنگ کیفیت بالا و کیفیت پایین نداریم ما زغال سنگ مارک های مختلف داریم و زمانی که شما می خواهید برای فولاد از زغال استفاده کنید باید سه چهار مارک مختلف را با هم مخلوط کنید و تبدیل به کوک کنید که در این تقریبا سه چهار مارک یک مارکش اساسا در ایران به لحاظ زمین شناسی وجود ندارد که این مارک هم حول و حوش ۱۰-۱۵ درصد شارژ یک کک سازی را تشکیل می دهد که این ۱۰-۱۵ درصد الزاما باید وارد شود، ولی بقیه موارد زغال سنگ داخلی کاملا جوابگو است و این ۱۰-۱۵ درصد هم به خاطر این که یک مقدار کیفیت کک را بالاتر ببرد وگرنه در ۸ سال دفاع مقدس یک کیلو زغال سنگ وارد مملکت نشد و تمام زغال مورد نیاز فولادسازی ها از معادن زغال سنگ داخلی تامین شد و هیچ اتفاقی هم نیفتاد و فولادسازی ها هم کار خودشان را انجام می دادند، ولی الان فولادسازی که وارد می کنند بهانه شان این است که تولید داخلی پایین است و می گویند ما سه میلیون و ۲۰۰ هزار تن مصرف زغال داریم، ولی تولید داخلی یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن است و باید بقیه اش را وارد کنیم، ولی یک قدم عقب تر برنمی گردند، خوب چرا پایین است؟ چون قیمتش پایین نگه داشته شده است. شما اگر وقتی که سه میلیون و ۵۰۰ تومان تا ۱۲ میلیون تومان قیمت وارداتی را کنار هم بگذارید یک اختلاف خیلی فاحشی است ما نمی گوییم آن ۱۲ میلیون تومان ما در فولادسازی قیمت های خیلی پایین ترین به دوستان پیشنهاد دادیم که اگر شما این قیمت را بگذاریم بلافاصله خیلی از ذخایر ما غیر اقتصادی خواهد شد و یک جهشی در تولید زغال خواهیم داشت و اساسا رسیدن به سه و نیم، چهار میلیون تن ذخیره زغال سنگ خیلی دور از دسترس برای کشور ما نیست با توجه به تکنولوژی های جدیدی که آمده و با توجه به معادن جدید که اکتشاف شده است.

مجری: به تکنولوژی جدید اشاره کردید برخی از معدن کاران می فرمایند که همچنان از تجهیزات قدیمی استفاده می کنند در حوزه زغال سنگ و همین باعث کاهش بازدهی و گران تمام شدن هزینه نگهداری تجهیزات می شود و باعث پایین آمدن کیفیت زغال سنگ می شود. درست است این موضوع؟ می خواهم به این جا برسم که اگر این تجهیزات مدرن و به روز شود و برخلاف همه کشور ها که در زغال سنگ دارند تسهیلات می پردازند بانک های ما تسهیلات نمی پردازند و آیا دارند از این که کمک کنند و از طرف دیگر هم معافیت مالیاتی دارند در کشور های دیگر و در کشور ما معافیت مالیاتی ندارند، در بحث بیمه دولت ها همکاری می کنند، ولی در کشور ما همکاری نمی شود و در بحث تجهیزات و استفاده از تکنولوژی روز هم مشکل داریم، آیا همین طور است؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: در ارتباط با بحث دانش فنی و تکنولوژی جدید حول و حوش تقریبا ۴۰ درصد استخراج زغال ما رفتند به سمت مدرنیزاسیون و تکنولوژی های جدید، یک سری معادن بزرگ هم در حال حرکت هستند، ولی متاسفانه قیمت پایه زغال سنگ هر نوسازی را در حوزه زغال سنگ متاسفانه غیرقابل توفیق کرده است.

مجری: این قیمت گذاری اگر بعنوان یارانه مثلا همین ارزی که الان از کشور خارج می شود بابت این که هر تن زغال سنگ ۱۲ میلیون تومان وارد کشور شود همین را اگر به معدن کاران بدهند و قیمت را افزایش دهند به عنوان یک یارانه یا سوبسید دهند به زغال سنگ کمک کنند به این شکل، این که تعداد زیادی هم اشتغال ایجاد می شود من جایی خواندم اگر در حوزه فولاد، سه هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری شود ممکن است برای سیصد نفر اشتغال زایی شود، ولی اگر همین مبلغ در حوزه زغال سنگ سرمایه گذاری شود برای هزار و دویست نفر شغل ایجاد خواهد شد و این واقعا ارزشمند است و این که چرا از نظر ها دور مانده و به آن بی مهری می شود واقعا دردناک است. امروز می خواهیم در رادیو اقتصاد همکاری با حضرتعالی داشته باشیم که این صدا شنیده شود و انشاالله راهی باز شود پیش روی زغال سنگ کشورمان به خصوص این که انحصار گاز اروپا را روسیه در دست داشته و با تحریم هایی که پیش آمده آیا اقبالی می توانیم داشته باشیم که بخواهیم توسعه دهیم زغال سنگ کشورمان را و چون اروپایی ها دوباره برگشتند برای استفاده از زغال سنگ و زنگ استفاده از زغال سنگ اروپا هم به صدا درآمده برای تولید برق، آیا می توانیم صادراتمان را افزایش دهیم یا این که در این حوزه به خودمان کمک کنیم ضمن این که ارزبری نداشته باشیم ارزآوری هم داشته باشیم و باعث ایجاد اشتغال هم بشویم؟

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: شما در ارتباط با بحث سوبسید یا یارانه مطرح کردید، نه معدن زغال سنگ احتیاج به یارانه و سوبسید ندارد، جنسش را با قیمت واقعی اش بخرید وقتی که قیمت جهانی این جنس ۲۵۰ دلار است، شما چرا دارید ۹۰ دلار می خرید؟ ما نمی گوییم یک زمانی شما یک جنس ۹۰ دلار می ارزد شما می خواهید ۱۵۰ دلار بخرید می گویید ما به آن ۶۰ دلار یارانه می دهیم، ولی نه قیمت جهانی این کالای ما این قیمت است، یک بار حتی ما با وزارتخانه صحبت کردیم گفتیم قیمت زغال سنگ داخلی را بگذارید ۸۰ درصد قیمت زغال سنگ وارداتی تحویل بندرعباس، حتی نه قیمت جهانی، ولی متاسفانه دوستان این را اجرایی نکردند و این مشکلات پیش آمد، اتفاقا ریاست جمهور سال گذشته که از معادن زغال سنگ طبس بازدید کردند صراحتا گفتند این همه ذخایر و این همه معادن چرا ما وارد کننده هستیم و بعد از این ما پیشنهاد ها را خدمت دوستان دادیم گفتیم انجمن برنامه دارد هیچ کمکی ما نمی خواهیم هیچ یارانه ای نیاز نداریم.

مجری: ضمن این که می توانیم واردات نداشته باشیم می توانیم صادر کننده عمده باشیم، من داشتم نگاه می کردم به لیست کشور هایی که در این مورد صادر کننده هستند همین طور آمدم و رفتم تا حدود پله چهلم و دیدم وقتی ما حد متوسط جهانی داریم بهره مند می شویم از ذخایر زغال سنگ، چرا باید بریم در پله چهلم بایستیم و اتفاق بسیار بدی است. این که به نظر می رسد در این حوزه استراتژی شفاف و مدونی وجود ندارد و امیدواریم بیشتر این ارتباط ها بین شما و ما در رسانه برقرار شود و بیشتر گفتگو کنیم حتی در مورد صنایع وابسته به زغال سنگ هم بیشتر با شما صحبت کنیم و ببینیم چرا بستر ها در آن زمینه مهیا نمی شود چرا از گازی که شش برابر گران تر از زغال سنگ است استفاده می شود که در هزینه تمام شده هم خلاصه تاثیر مستقیم دارد؟ آن جا می شود به نفع مصرف کننده هم کار کرد و این که قیمت ها را کلی سرشکن کرد و کاهش داد.

آقای مهندس سعید صمدی دبیر انجمن زغال سنگ ایران: من آماری راجع به صادرات بدهم، ما یک مارک های زغال داریم که مصرف داخلی ندارد عمدتا زغال حرارتی است در شش ماهه اخیر حدود ۶۵۰ هزار تن زغال سنگ و مشتقاتش را توانستیم صادر کنیم با قیمت های فوق العاده بالاتر از قیمت زغال سنگمان به ترکیه، چین، پاکستان و الان هم متقاضی زیاد داریم در حوزه زغال حرارتی و، چون دولت واردش نشده و قیمت گذاری دولتی نیست و براساس عرضه و تقاضا است خوشبختانه هیچ مشکلی هم ندارند و خوب هم تولید می کنند و خوب هم صادر می کنند.

مجری: امیدواریم که مشکلاتی که پیش روی زغال سنگ کشور است برطرف شود.

نوشته شده توسط:

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تبلیغات
تبلیغات